Diyarbakır'da 20 Bin Yıllık Doğal Sanat: Kireçtaşı Üzerinde Fırat ve Dicle'nin Minyatürü

Diyarbakır

Kocaköy'deki sediment tortulu kireçtaşı tabakasında, yağmur sularının binlerce yıllık aşındırmasıyla oluşan lapyalar, bölgenin su yollarının küçük bir kopyasını ortaya çıkardı.

Diyarbakır’ın Kocaköy ilçesinde, doğanın sabırla işlediği bir sanat eseri gün yüzüne çıktı. Yaklaşık 20 bin yıl boyunca yağış sularının kimyasal aşındırmasına maruz kalan bir kaya tabakası, Fırat ve Dicle nehirlerinin oluşturduğu su yollarının minyatür bir kopyasını ortaya çıkardı.

İlçe merkezine 4 kilometre uzaklıkta bulunan bu sediment tortulu kireç taşı tabakasının üzerinde oluşan lapyalar, bölgenin coğrafi yapısını adeta küçültülmüş haliyle yansıtıyor. Göller, vadiler, akarsular ve akarsu ayrım çizgileri, bu doğal oluşumda net bir şekilde görülebiliyor.

Toprağın örttüğü kısımlarda lapyaların daha sığ, topraktan arınmış kesimlerde ise daha derin ve belirgin olması, bu oluşumun binlerce yıllık zaman diliminde şekillendiğinin en açık kanıtı. Antropolog Naci Akdemir, alanın jeolojik özelliklerini vurgulayarak, bu lapyaların aslında arazideki Fırat ve Dicle nehir sisteminin minyatür bir örneği olduğunu ifade ediyor.

Akdemir, bu doğal yapının, minyatür seviyede akarsular, vadiler, göller ve bunların araziye göre şekillenmiş kıvrımlarını barındırdığını belirtiyor. Kuzey tarafının az, güney tarafının ise daha eğimli olması gibi detaylar, yeryüzü şekillerinin mükemmel bir taklidini oluşturmuş. Akdemir, coğrafya eğitimi için bu alanın canlı bir ders materyali olabileceğine dikkat çekiyor. Toprak altında kalan ve açığa çıkan kısımlar arasındaki farklılıkları gözlemleyerek, bu oluşumların en fazla 15-20 bin yıl önce, buzulların çekilmesinden sonra şekillenmiş olabileceğini tahmin ediyor.