İkincil Kaynaklardan Değer Avı
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ve Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) arasında geçtiğimiz aylarda imzalanan protokol, ileri teknoloji ürünlerde kullanılan nadir toprak elementinin kömürden ve atıklarından elde edilmesine yönelik AR-GE çalışmalarını kapsıyor. Zonguldak'ta, taşkömürü ve yıkama atıklarından bu değerli elementlerin çıkarılması için kapsamlı bir araştırma yapılması amaçlanıyor.
Bölge İçin Katma Değer Potansiyeli
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Serdar Yılmaz, protokolün değerine dikkat çekti. Özellikle ikincil kaynakların araştırılmasının önemli olduğunu vurgulayan Yılmaz, "'Kömürün bünyesinde veya atıklarında bir nadir toprak elementleri bulabilir miyiz?' çerçevesinde AR-GE çalışmasına yönelik proje imzalandığını biliyoruz. İnşallah bu tür şeyler bulunursa bölgeye de katma değer sunacaktır diye düşünüyorum. Aynı zamanda atıkların değerlendirilmesi açısından da bu konuyu önemsiyorum" dedi.
Kapsamlı Bir Araştırma Süreci Gerekiyor
Yılmaz, başta ABD ve Çin olmak üzere birçok ülkenin bu alanda çalışmaları olduğunu, Türkiye'nin ise ETİ Maden, TENMAK ve MTA aracılığıyla araştırmalar yürüttüğünü ekledi. Konunun detaylı bir inceleme gerektirdiğini belirten Yılmaz, "Kömürün kendi bünyesinde olabilir. Kömürün atıklarında ve kül birleşiklerinde olabilir. Bununla beraber cevher hazırlama dediğimiz atıklarında ve uçucu kül dediğimiz, kömür yandıktan sonra oluşan ince toz kalıntıların da araştırılmasına gerek vardır diye düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
Doğru Metodoloji ile İlerlemek Şart
Doç. Dr. Yılmaz, araştırmanın bilimsel bir süreç izlemesi gerektiğinin altını çizdi: "'Kömürü yakalım, bunun külüne bakalım' demek de doğru bir yaklaşım değil. Ancak bunun belli bir araştırmadan geçmesi gerekir. Laboratuvar ölçekli araştırmaların yapılması ve yavaş yakılması lazım. Daha sonra ortaya belli bir kalıntının ortaya çıkması lazım ve bunların analiz edilmesi gerekiyor. Diğer tarafta da 'şist' dediğimiz kömürün killi yapılarında da bakılması gerekiyor." TENMAK ve TTK arasındaki işbirliğinin, bu ikincil yataklar, atıklar ve kömürün kendi bünyesi üzerinde yoğunlaşacağı bildirildi.
