Kaçak Enerjiyle Vahşi Sulama Tehdidi
Dicle Elektrik, özellikle Şanlıurfa’da ekimi yasak olan mısırın kaçak elektrik kullanılarak yer altı su kaynaklarıyla kontrolsüz bir şekilde sulanmasının ülke kaynaklarını ciddi biçimde tehdit ettiğini duyurdu. Harran ve Akçakale hattında, vahşi sulama sonucu drenaj kanallarıyla toplanan suların sınır hattından Türkiye dışına aktığı tespit edildi. Yeraltı sularının, derinliği yer yer 850-900 metreye ulaşan kuyulardan çekildiği belirtilirken, bu işlemde kullanılan kaçak elektriğin ülke ekonomisine sadece 2025 yılındaki maliyetinin 15 milyar lira olduğu vurgulandı.
Altyapı ve Su Kaynakları Zorlanıyor
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde altı ilde hizmet veren Dicle Elektrik, Şanlıurfa’daki kaçak elektrikle sulama uygulamalarının ulaştığı boyuta dikkat çekti. Şirket, mısır gibi yüksek su tüketen ve bölgede ekimi yasak olan ürünlerin kaçak enerjiyle sulanmasının, hem elektrik altyapısını aşırı yüklediğini hem de stratejik öneme sahip yer altı su rezervlerinin hızla tükenmesine yol açtığını bildirdi.
Sular Sınırdan Dışarı Akıyor
Saha gözlemlerine göre, kaçak elektrikle çok derin kuyulardan çekilen suların vahşi sulamayla tarlalara verildiği, atık suyun ise toplanarak sınır hattından boşa aktığı belirlendi. Suya en çok ihtiyaç duyulan dönemde yeraltı rezervlerinin bu şekilde tüketilmesi ve önemli bir kısmının hiçbir fayda sağlamadan kaybedilmesi, "ülke kaynaklarının kaybı" olarak değerlendiriliyor. Yasak mısır ekiminin de tetiklediği tarımsal sulamada, kullanılan enerjinin 5 milyar kWh’lık kısmı kaçak olarak tüketiliyor.
Genel Müdür Arvas'tan Kritik Uyarı
Dicle Elektrik Genel Müdürü Yaşar Arvas konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, "Hizmet bölgemizde tarımsal sulama eski usullerle ve çoğunlukla 'salma sulama' dediğimiz vahşi yöntemle yapılıyor. Buna, ekimi yasak olan mısır gibi bitkiler de eklenince, sulama ihtiyacı yer altı sularından karşılanmaya çalışılıyor ve bu süreçte yoğun kaçak elektrik kullanılıyor" dedi. Arvas, hizmet verdikleri illerde tarımda kullanılan yıllık 8,5 milyar kWh’lık elektriğin 5 milyar kWh’sinin kaçak olduğunu, bu rakamın Türkiye’de tarımsal sulama için kullanılan toplam elektriğin üçte birine denk geldiğini açıkladı. Kaçak kullanımda Şanlıurfa ve Mardin’in başı çektiğini, Siverek ve Viranşehir’deki bazı bölgelerde kaçak oranlarının yüzde 98’e ulaştığını ifade eden Arvas, bu durumun hem kaliteli enerji arzını tehdit ettiğini hem de ekolojik tahribatı geri dönülemez hale getirdiğini söyledi.
Ekolojik Tahribatın İzleri
Aşırı ve kontrolsüz sulamanın somut sonuçları da gözlemleniyor. Şanlıurfa Harran Ovası’nda, aşırı su çekimi nedeniyle yaklaşık 15 metre derinliğinde obruklar oluştuğu bildiriliyor. Ayrıca, yasak olmasına rağmen ikinci ürün olarak dikilen mısırın, toprağın çoraklaşmasına sebep olduğu görülüyor.
