Sahipsiz kalan sanat Neyzenlik

Tarihi Medrese’nin içinde bulunan Hunat kültür merkezinde 25 yıldır Hattatlık ve Neyzenlik yapan 72 yaşındaki emekli sınıf öğretmeni Mustafa Demir 25 yıllık deneyimini Kayseri Gür Haber’e paylaştı.

Ney çalmanın yetenek ve belirli bir terbiyeyle aynı zamanda bir hocayla birlikte uzun yıllar emek harcayarak yapılması gerektiğini belirten Demir, ‘’Bu sanatlar bizim inancımızın, dünyada tuttuğunuz yerin anlamını, önemini, insanın dünyadaki gerçek yerini belirlemek ve onun insanı yürüyüşünü sahte birtakım sapmalardan kurtarıp dünyada kalıcı vehmine düşmesinden kurtarmak için yapılan bir terbiye yoludur. Sanatın özünde insanın kendini terbiye etmesi ve öğütmesi var. Elbette bunlar tek başına yapılamaz bir ustanın yardımıyla yapılması gerekmektedir. Elbette kişinin kabiliyeti de belirleyici rol oynar’’ dedi.

Bunun bir kültür olmadığını belirten Demir, ‘’Kültür kelimesinin ne olduğu belirsiz. Fransızca mahsül yani tarımsal ürün anlına geliyor. Bizim dilimizde kültür kelimesi bilgi anlamında kullanılıyor. Maalesef günümüzde Kültürün içi boşaltılmıştır. Bunun düzelmesi için dine dönmek gerekiyor dinden kaynaklanmayan kültür ya sahtedir ya da hırsızlık ürünüdür. Neyzenlik bizim medeniyetimizin Mevlana’dan yani Mevlevilikten gelen tasavvufun temel noktasını temsil eden bir sanattır. Şöhret için Değil insanı vasıfları öne çıkarmak ahlak ve millete karşı sorumluluğu sahiplenen insana yani yaşadığı topraklara alacağı değil de borcu olan insana verilen isimdir. Hat sanatı dünyadaki kaligrafi sanatının hepsinin üzerinde olan ve türkülerin İslam medeniyetine en büyük katkısını ifade eden bir sanattır’’ söyledi.


Ney’in çok nadir bulunan kamışlardan yapıldığını belirten Demir, ‘’Ney’in ham maddesi Akdeniz ve Ortadoğu’da ırmak ve sulu yerlerinde yetişen kargı denen bir kamıştan yapılır. Kış mevsiminde yetişmiş olan kargıların içerisinde çok nadir bulunan belli ölçülerde kalmışlar kesilir bunlar 8 Ayla 1 yıl arasında kurutulur. Daha sonra belli ölçüde ateşte doğrultulur. Sonrasında içi boşaltılıp akordu yapılır. Perdeleri açılır. baş pare takılır. Ve üflenir. Ney'in kamışının çağının ve boğumlarının orantılı oluşuna göre kaliteleri değişiyor. Kamışı iyi bir Ney’in fiyatı 700 800 TL'den başlıyor’’ dedi.

Eski maneviyatın artık günümüzde bulunmadığını söyleyen Demir, Batı medeniyeti ile olan bu temasımızdan sonra Sanatlarımız krize girmiş, bunu sebebi yönümüzü Batı dünyasına çevirmemiz. Bunların sonucunda bu sanatlar küçümsenmiş Maalesef halkımızda bu sanatlara sahip çıkmıyor’’ dedi.

Haber: F. Taha Çerçiler