Ramazan ayı, beslenme alışkanlıklarının değiştiği ve vücudun yeni bir düzene uyum sağlamaya çalıştığı özel bir dönemdir. Öğün sayısının azalması, gün içinde sıvı alınamaması ve beslenme düzenindeki değişiklikler birçok kişide kabızlık sorununa yol açabiliyor. Medline Adana Hastanesi’nden Klinik Diyetisyen Duygu Özbay, bu süreci rahat geçirmek için sindirim sistemini destekleyen bir beslenme planı oluşturmanın gerekliliğini vurguluyor.
Diyetisyen Özbay, sahurun sadece enerji sağlamakla kalmayıp, bağırsakların düzenli çalışması açısından da hayati bir öğün olduğunu belirtiyor. Sahuru atlamak veya sadece çay-su ile geçiştirmek, uzun süreli açlığa ve sindirim sisteminin yavaşlamasına neden olur. Kabızlıktan korunmak için sahurda protein, lif ve sağlıklı yağ dengesini sağlayan doğru besin tercihleri yapılmalıdır.
Kabızlıkla mücadelede en etkili yöntemlerden biri lif alımını artırmaktır. Lif, bağırsak hareketlerini hızlandırarak sindirimi kolaylaştırır. Beyaz ekmek, pirinç pilavı gibi lif oranı düşük besinler yerine; tam buğday ekmeği, yulaf, bulgur, kuru baklagiller ve sebze yemeklerine sofrada daha fazla yer verilmelidir. Kabuklu meyveler ve salatalar da değerli lif kaynaklarıdır.
Yetersiz sıvı alımı, kabızlığın en önemli nedenlerinden biridir. Lifin bağırsaklarda etkili olabilmesi için suya ihtiyaç vardır. İftar ile sahur arasında en az 8-10 bardak su içmeye özen gösterilmelidir. Çay ve kahve gibi içecekler vücuttan su atımını artırabileceğinden, su tüketiminin yerini tutmaz. Özellikle sahur öncesi yeterli su içilmesi kritiktir.
Uzun süreli açlığın ardından iftarda hızlı yemek yemek, sindirimi zorlaştırır. Duygu Özbay, "İftara çorba ile başlamak, ardından 10-15 dakika ara verip ana yemeğe geçmek sağlıklı bir yöntem olacaktır" diyor. Sofrada mutlaka sebze yemeği veya salata bulunmalı, ekmek tüketimi kontrollü olmalıdır. Aşırı kızartma ve hamur işi tüketimi bağırsakları yavaşlatabilir.
Ramazan'da kabızlıktan korunmak için sadece beslenme değil, fiziksel aktivite de önemlidir. İftardan 1-2 saat sonra yapılacak 20-30 dakikalık hafif bir yürüyüş, bağırsak hareketlerini artırarak sindirimi rahatlatır. Gün boyu hareketsiz kalmak riski artıracağından, mümkün olduğunca aktif olunmalıdır.
Kabızlık şikayeti olanlar için kuru kayısı, erik ve incir gibi doğal lif kaynakları faydalı olabilir. Sahurda birkaç adet kuru kayısı tüketmek bağırsakları destekler. Ayrıca yoğurt gibi probiyotik içeren besinler de bağırsak florasını güçlendirerek sindirimi kolaylaştırır.
Kabızlık şikayeti birkaç gün içinde geçmiyor, karın ağrısı ve şişkinlik artıyorsa mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır. Bilinçsizce laksatif (müshil) kullanımının ise bağırsak tembelliğini artırabileceği unutulmamalıdır.