Rahim ağzı kanseri: Aşı ve taramayla risk sıfıra iniyor
Prof. Dr. Onur Erol, HPV aşısı ve düzenli tarama ile rahim ağzı kanseri riskinin neredeyse sıfırlanabileceğini açıkladı.
Küresel Bir Sağlık Sorunu
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre rahim ağzı kanseri, her yıl yüz binlerce kadını etkiliyor. 2022'de yaklaşık 660 bin yeni vaka kaydedilirken, 350 bin kadın bu hastalıktan hayatını kaybetti. Mevcut eğilimler değişmezse, 2050 yılından itibaren yeni vakalarda yüzde 56,8'e varan bir artış bekleniyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı Prof. Dr. Onur Erol, "Erken evrede yakalandığında başarı oranı yüzde 90’ların üzerindedir" diyerek erken tanının hayati önemine dikkat çekti.
En Büyük Neden: HPV Virüsü
Memorial Antalya Hastanesi'nden Prof. Dr. Onur Erol, rahim ağzı kanserinin en yaygın nedeninin, cinsel yolla bulaşan HPV 16 ve 18 virüs tipleri olduğunu belirtti. Sigara kullanımı, çok sayıda cinsel partner, erken yaşta cinsel ilişki, zayıf bağışıklık sistemi ve düşük sosyoekonomik durum gibi faktörlerin de riski önemli ölçüde artırdığını vurguladı.
Sessiz İlerleyen Hastalık: Tarama Şart
Prof. Dr. Erol, hastalığın erken evrelerde genellikle belirti vermediğini hatırlatarak uyarıda bulundu. İlerleyen dönemlerde vajinal kanama, ilişki sonrası kanama, pelvik ağrı ve anormal akıntı gibi semptomlar ortaya çıkabileceğini, bu nedenle belirtiler beklenmeden düzenli tarama yaptırılmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
Aşı Koruyor, Ancak Tarama Devam Etmeli
HPV aşısının, kansere yol açan yüksek riskli HPV tiplerine karşı yüzde 70-90 oranında koruma sağladığını belirten Prof. Dr. Erol, aşının öncelikli olarak 9-14 yaş arası kız çocuklarında en etkili olduğunu söyledi. 15-26 yaş arası gençler ve yetişkinlerin de aşılanabileceğini ekledi. Ancak aşı yapılmış olsa bile, aşının tüm HPV tiplerini kapsamayabileceği için tarama testlerinin asla ihmal edilmemesi gerektiğinin altını çizdi.
KETEM'lerde Ücretsiz Tarama İmkanı
Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın 30 yaşından itibaren her 5 yılda bir HPV testi ve smear önerdiğini hatırlatan Prof. Dr. Erol, 30-65 yaş arası kadınların düzenli tarama yaptırması halinde, kanser nedeniyle yaşam kaybı riskinin neredeyse sıfıra indiğini vurguladı. Bu taramaların, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM)'lerde ücretsiz olarak yapılabildiğini de sözlerine ekledi.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri Risk Azaltıyor
Prof. Dr. Erol, HPV enfeksiyonunun kansere dönüşme riskini azaltmak için alınabilecek önlemleri de sıraladı. Prezervatif kullanımının ve partner sayısını sınırlamanın riski düşürdüğünü belirtti. Sigaranın, HPV'nin kansere dönüşme riskini 2-4 kat artırdığını vurgulayarak, bağışıklık sistemini güçlendirmek için sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve stres yönetiminin önemine dikkat çekti.
Erken Tanı, Tedavi Başarısını Belirliyor
Hastalığın tedavisinin evresine göre cerrahi, radyoterapi, kemoterapi veya immünoterapiyi içerdiğini ifade eden Prof. Dr. Onur Erol, erken evrede yakalandığında başarı oranının çok yüksek olduğunu bir kez daha tekrarladı. Rahim ağzı kanserinin, doğru zamanda müdahale ile büyük oranda kontrol altına alınabileceğini belirterek, aşı ve taramanın koruyucu gücünü bir kez daha vurguladı.
