Sahada İlk Temas ve Güven İnşası
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı Psikososyal Destek Ekipleri, afetin ilk anından itibaren sahaya iniyor. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’ın öncülüğünde çalışan ekipler, depremden sele, yangından kitlesel göçlere kadar pek çok olayda etkilenen vatandaşların yanında olmaya devam ediyor. 2025 yılında da sahada aktif olan ekipler, ilk temaslarında durum tespiti yaparak vatandaşlarla birebir iletişim kuruyor.
Travmanın Üç Temel Kaybı ve Müdahale
Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Destek Daire Başkanı Gülşah Alakara Özcan, travma yaşayan bireylerde kontrol, güven ve günlük işlevsellik kaybı oluştuğunu belirtiyor. Ekipler, ilk olarak kişiyi güvenli bir alana alıp kendilerini tanıtarak "stabilizasyon" sağlıyor. Bu tekniklerle kişiyi "şimdi ve buraya" getirip korkularını azaltıyorlar. Ardından iletişim başlıyor, ihtiyaçlar tespit edilip kaynaklarla buluşturuluyor.
Erken Müdahalenin Kritik Önemi
Özcan, travmatik olay sonrası hemen psikososyal desteğin devreye girmesinin hayati olduğunu vurguluyor. Bu destek verilmezse, yaşanan stres birikerek ileride psikiyatrik rahatsızlıklara sebep olabiliyor. Psikososyal hizmet, bu rahatsızlık yaşayan insan sayısını azaltmada kilit rol oynuyor.
Çalışanların Kendine Bakımı
Psikososyal desteğin, sahada görev alan tüm çalışanları da kapsadığını ifade eden Özcan, çalışan destek hizmetinin önemine dikkat çekiyor. Travmatik olaylardan her meslek grubunun etkilendiğini belirten Özcan, çalışanların kendi stres tepkilerini tanıması, mola vermesi, aile bağlarını güçlü tutması ve grup çalışmaları yapması gerektiğini söylüyor. "Kendinize de bir nevi hizmet ediyorsunuz" diyerek, sürdürülebilir hizmet için öz bakımın şart olduğunu ekliyor.
Başvuru Kanalları ve 2025'teki Faaliyetler
Vatandaşlar, daha küçük çaplı olaylarda sosyal hizmet merkezlerine, il müdürlüklerine, e-devlet üzerinden veya birebir başvuru yaparak psikososyal destek alabiliyor. Uzun vadeli bireysel ve aile danışmanlık hizmetlerinden de faydalanılabiliyor. Özcan, 2025 yılında 43 olayda (Bolu otel yangını, Balıkesir ve İstanbul depremleri, güneydeki yangınlar vb.) yerel ekiplerin aktif çalıştığını aktarıyor. Ekipler, sıfırıncı dakikada harekete geçerek, can havliyle evinden çıkan vatandaşa anında müdahale edip "yanınızdayız" mesajını veriyor.
