Antik Saatle Zamanda Yolculuk
Kastamonu'nun Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti'nde 2021 yılında ortaya çıkarılan bir güneş saati, Paflagonya bölgesinin tarihini ve bilimsel geçmişini aydınlatmak üzere inceleniyor. Kastamonu Üniversitesi öncülüğünde hazırlanan "Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paflagonya Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti'nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi" başlıklı proje, TÜBİTAK-3005 programından destek aldı.
Disiplinlerarası Bir Bilim Projesi
Proje, hemicyclium tipindeki bu antik güneş saatinin teknik yapısını, astronomi bilgisini, mühendislik özelliklerini ve sosyo-kültürel bağlamını disiplinler arası yöntemlerle analiz etmeyi amaçlıyor. Türkiye'de antik güneş saatleri üzerine beşeri bilimler alanında yapılan çalışmaların sınırlı olması, bu projeyi özgün ve önemli kılıyor.
Roma Döneminden Kalan Bir Kase
Proje ekibinden Prof. Dr. Yavuz Unat, yapılan incelemelerde saatin M.Ö. 3. yüzyıldan Roma döneminden kalma kase tipi bir güneş saati olduğunun belirlendiğini açıkladı. Unat, amacın bu saati yeniden ortaya çıkarmak, dizayn etmek ve üniversite kampüsünde bir reprodüksiyonunu sergilemek olduğunu ifade etti.
Dijitalleştirme ve Kültürel Miras
Proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Ömer Fatih Tekin, dijital beşeri bilimler yöntemleri kullanarak güneş saatini ve antik kenti dijital olarak modelleyeceklerini belirtti. Bu çalışmanın, bölgenin kültürel mirasına büyük katkı sağlayacağını ve bir web sitesi üzerinden tanıtılacağını vurguladı.
Paflagonya'nın Kendi Eseriyle Tarihi
Dr. Öğr. Üyesi Okan Demir ise projenin önemini, "Paflagonya'nın bilimsel üretimlerini ve dünya tarihine katkılarını, ilk defa kendi oluşturdukları bir eserle aydınlatmış olacağız" sözleriyle açıkladı. Güneş saatinin M.S. 3. veya 5. yüzyıllar arasında, bölgenin Roma İmparatorluğu egemenliğinde olduğu dönemde üretildiği düşünülüyor.
Bütüncül Bir Araştırma Süreci
Proje kapsamında, güneş saati bilgisayar destekli ışık-gölge simülasyonlarıyla test edilecek ve benzer örneklerle karşılaştırılacak. Coğrafi Bilgi Sistemleri ve uzaktan algılama tekniklerinin yanı sıra, kazı ekibinden alınacak verilerle proje bütüncül bir şekilde tamamlanacak. Harran, Van Yüzüncü Yıl ve Karabük üniversiteleri de projede yer alıyor.
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, bu çalışmanın hem üniversite hem de bölgenin kültürel mirası açısından oldukça değerli olduğunu ifade etti.
