Asırlık Lezzetin Ramazan Ritüeli
Çorum’un İskilip ilçesinde pişmesi tam 8 saat süren keşkek, Ramazan sofralarının vazgeçilmez lezzeti olmaya devam ediyor. İftar vaktine yaklaşılırken, tarihi kaleden yükselen davul sesi, fırınların açılacağının işareti oluyor. Bu sesi duyan vatandaşlar, heyecanla fırınlara koşarak hazır keşkeklerini teslim alıyor.
UNESCO Mirası Fırınlarda Hayat Buluyor
UNESCO’nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alan keşkek, İskilip’in her mahallesindeki özel fırınlarda pişiriliyor. Yüzyıllardır süren bu gelenek, iftar saatinde fırın önlerinde toplanan kalabalıklarla yaşatılıyor. İlçenin marka tescilli özgün yemeği olan keşkek, meşhur İskilip dolmasından sonra en uzun pişen ikinci yöresel yemek ünvanını taşıyor.
Sabahın Erken Saatlerinde Başlayan Hazırlık
Keşkeğin lezzet yolculuğu sabah erkenden evlerde başlıyor. Buğday yarması, kemikli et, domates, soğan, tereyağı ve baharatlar toprak çömleklere konuluyor. Hazırlanan bu çömlekler, üzerlerine sahiplerinin isimleri yazılarak ilçedeki taş fırınlara bırakılıyor. Yoğun ilgi gören keşkek, yılda sadece bir ay aktif hizmet veren bu fırınlar için de önemli bir gelir kapısı oluşturuyor.
“Ramazan’ın Olmazsa Olmazı”
İlçede keşkek fırını işleten Ayşe Sarıdoğan, "Bu bizim Ramazan’da olmazsa olmazımız. Her evde olur. Biz bunu sabah erkenden hazırlarız. Her şeyini koyarız. Herkes bunu hazırladıktan sonra ilçedeki fırınlara verir" diyor.
Gastronomiden Öte Bir Kültür
Bir diğer fırın işletmecisi Sabri Çiçekçi ise keşkeğin kültürel önemine vurgu yapıyor: "Keşkek, ülkenin birçok yerinde yapılıyor ama burada uygulama alanı çok farklı. Bizim için gastronomik değerinden çok kültürü çok daha önemli. Sadece Ramazan’ın ve iftar sofralarının olmazsa olmazı olduğu için Ramazan ayımıza çok farklı bir anlam katıyor." Çiçekçi, fırınların açıldığı saatlerdeki heyecan ve koşturmacanın Ramazan ruhunu hissettirdiğini, aynı zamanda kadınlar için bir sosyalleşme ortamı yarattığını da sözlerine ekliyor.
Davul Sesiyle Gelen Lezzet
İlçe sakinlerinden Kadir Kumcu geleneği şöyle anlatıyor: "Keşkek Ramazan aylarında memleketimizin vazgeçilmez bir iftar yemeği. Sabah hazırlarız, saat 07.00 gibi keşkek fırınına herkes gelir. İftara doğru da davul sesleriyle birlikte İskilip’teki tüm keşkek fırınları açılır. Davul sesleri bize keşkeklerin piştiğini gösterir. Böyle bir geleneğimiz var."
Geceden Başlayan Emek
Fatih Salli de hazırlık sürecinden bahsediyor: "Geceden hanımlar keşkeğin içini hazırlar. Toprak çömleklerle fırına bırakırız. Saat, 08.30 gibi fırına girer. Akşam 17.30’da top atışıyla ve davul sesleriyle birlikte fırınlar açılır. Keşkek bizim Ramazan’da olmazsa olmazımızdır." Doğal malzemelerle, uzun emekle pişen bu lezzet, İskilip’te Ramazan'ın tadı ve telaşı olmaya devam ediyor.
