Gençlerin Dijital Risk Profili Değişiyor
Çevrimiçi dolandırıcılık artık yalnızca teknolojiye yabancı kullanıcıların sorunu değil. Yeni nesil saldırılar, dijital dünyada büyüyen ve uygulamaları aktif kullanan gençleri doğrudan hedef alıyor. Deloitte’un verileri, genç kullanıcıların çevrimiçi dolandırıcılığa maruz kalma oranının ileri yaş gruplarına göre daha yüksek seyrettiğini ortaya koyuyor. Sosyal medya hesaplarının ele geçirilmesi gibi riskler de bu grupta belirgin şekilde öne çıkıyor.
Hız, Güvenlik Bilinciyle Karıştırılıyor
Fazlanet Bilgi Teknolojileri A.Ş. CEO’su Perviz Altay, genç kullanıcıların risk altında olmasının temel nedenini "hızın güvenlik bilinciyle karıştırılması" olarak özetliyor. Altay’a göre, dijital platformları iyi kullanmak çoğu zaman güvenli kullanım alışkanlığıyla eşdeğer sanılıyor. Oysa günümüzde dolandırıcılıkta belirleyici olan teknoloji değil; dikkat, sorgulama refleksi ve davranış biçimidir.
Dolandırıcılık Artık Duyguları Hedef Alıyor
Perviz Altay, dolandırıcılığın artık sadece teknik açıklar üzerinden yürümediğini vurguluyor. Siber suçlular, acele, merak, korku, umut ve aşırı özgüven gibi duyguları hedef alarak kullanıcıyı yönlendiriyor. Bu nedenle çevrimiçi dolandırıcılık, giderek teknik bir meseleden çok "davranış ve refleks" konusuna dönüşüyor.
Türkiye'deki Yaygın Senaryolar
Altay’a göre Türkiye’de son dönemde en sık karşılaşılan senaryoların başında sosyal medya hesaplarının ele geçirilmesi ve yakın çevreye "acil para" mesajları gönderilmesi geliyor. Sahte yatırım uygulamaları ve "yüksek kazanç" vaatleriyle kurulan tuzaklar da hızla yayılıyor. Genç kullanıcılar arasında burs, staj ve oyun içi alışveriş temalı dolandırıcılıklar öne çıkarken, ileri yaş gruplarında yatırım ve banka görünümlü yönlendirmeler daha sık görülüyor.
Öne Çıkan Dolandırıcılık Türleri
Son dönemde dijital dolandırıcılık vakalarında öne çıkan başlıklar arasında; sahte yatırım uygulamaları, çalınmış sosyal medya hesapları üzerinden gönderilen para isteme mesajları, burs ve staj vaadiyle kurulan tuzaklar, kripto üzerinden "garanti kazanç" iddiaları ve yapay zekâ destekli deepfake içerikler bulunuyor. Perviz Altay, özellikle sosyal medyadan gelen mesajlarda "tanıdık hesap" algısının dolandırıcılıkta en sık kullanılan kapı haline geldiğini belirtiyor.
Güvenlik Bir Alışkanlık Kültürüdür
Fazlanet CEO’su Perviz Altay, çevrimiçi dolandırıcılığa karşı en etkili yaklaşımın tek bir önlem olmadığını, güvenliğin ancak alışkanlığa dönüşmüş bir kültürle sağlanabileceğini ifade ediyor.
Korunmak İçin Kritik Adımlar
Altay’a göre güvenlik, günlük hayata yerleşmiş alışkanlıklarla mümkün. Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) kullanımı, her hesap için güçlü ve farklı parola tercih edilmesi, şüpheli link ve QR kodlara karşı refleks geliştirilmesi, hesap kurtarma bilgilerinin güncel tutulması ve para talep eden mesajların mutlaka farklı bir kanaldan doğrulanması kritik adımlar arasında yer alıyor. Uygulamaların yalnızca resmi mağazalardan indirilmesi ve izinlerin kontrol edilmesi de önem taşıyor. Mahremiyet ayarlarının daraltılması, konum, okul-iş bilgisi, aile çevresi ve rutin paylaşımların sınırlandırılması dolandırıcılık senaryolarına karşı korunmada hayati öneme sahip.
