Gece Yeme Alışkanlığının Arkasındaki Nedenler
VM Medical Park Pendik Hastanesi’nden Diyetisyen Esmanur Gündoğdu, gece beslenmesinin çoğu zaman fizyolojik açlıktan değil, davranışsal ve hormonal nedenlerden kaynaklandığını vurguladı. Gün içinde yetersiz ve dengesiz beslenme, uzun süreli açlıklar, stres, duygusal yeme eğilimi ve düzensiz uykunun gece açlığını tetiklediğini ifade eden Gündoğdu, "Gün içinde yeterli protein ve lif alınmaması akşam saatlerinde kan şekeri dalgalanmalarına yol açabilir. Bu durumda gece yeme isteğini artırabilir" dedi.
Vücudun Gece Modu ve Yağ Depolama Riski
Vücudun biyolojik saatinin (sirkadiyen ritim) gece saatlerinde dinlenme ve onarım moduna geçtiğini belirten Dyt. Gündoğdu, "Akşamdan sonra sindirim, insülin yanıtı ve enerji harcaması belirgin şekilde azalır. Bu saatlerde alınan besinler enerjiye dönüşmekten çok yağ depolanmasına yönelir" şeklinde konuştu. İnsülin duyarlılığının gece düştüğünü, bu nedenle kan şekerinin daha fazla yükselip uzun süre yüksek kalabildiğini, bunun da metabolik yükü artırdığını ekledi.
Kilo Artışı ve Karın Bölgesi Yağlanması
Gece yenen küçük porsiyonların bile kilo artışına yol açabileceğini söyleyen Gündoğdu, "Gece saatlerinde düşük insülin duyarlılığı ve azalan enerji harcaması, yağ depolanmasını kolaylaştırır" dedi. Bu beslenme alışkanlığının özellikle karın bölgesi yağlanmasıyla ilişkili olduğunu belirterek, "Yükselen kortizol düzeyi ve insülin direnci, yağ depolanmasını visseral yağ dokusuna yönlendirir. Bu yağlanma tipi kalp-damar hastalıkları açısından en riskli türdür" açıklamasında bulundu.
Sağlıklı Atıştırmalıkların Bile Yanlış Zamanı Var
Kuruyemiş, meyve veya "fit" atıştırmalıkların da gece saatlerinde kontrolsüz tüketildiğinde metabolik açıdan masum olmadığını vurgulayan Dyt. Gündoğdu, "Sağlıklı besinler bile yanlış zamanda tüketildiğinde sağlıksız sonuçlar doğurabilir" uyarısında bulundu.
Uyku Kalitesi ve Reflü Riski
Gece beslenmesinin mide asidini artırarak melatonin salgısını baskıladığını kaydeden Dyt. Gündoğdu, "Bu durum uykuya dalmayı zorlaştırır, gece uyanmalarını artırır ve derin uyku süresini kısaltabilir. Yatmaya yakın yemek yemek reflü ve mide yanması riskini de artırır" dedi.
Kalp-Damar Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Bilimsel verilerin gece geç saatlerde düzenli yemek yemenin obezite, insülin direnci, hipertansiyon ve kolesterol bozuklukları riskini artırdığını dile getiren Dyt. Gündoğdu, bunun kalp-damar hastalıklarıyla güçlü bir ilişki içinde olduğunu söyledi.
Gece Açlığıyla Baş Etmenin Yolları
Gece açlığı hissiyle baş etmek için gün içinde dengeli ve yeterli beslenmenin önemine dikkat çeken Dyt. Gündoğdu, şu önerilerde bulundu: "Gün içinde yeterli protein ve lif içeren öğünler tüketilmeli. Akşam yemeği çok geç saatlere bırakılmamalı. Uykudan en az 2 saat önce yemek sonlandırılmalı. Gerçek açlık ile alışkanlık yemeği ayırt edilmeli. Gerekirse diyetisyen eşliğinde kişiye özel beslenme planı oluşturulmalı."
Zamanlama Metabolizmanın Temel Taşı
Gece yeme alışkanlığının basit bir irade meselesi olmadığının altını çizen Dyt. Gündoğdu, "Hormonlar, biyolojik saat ve yaşam tarzı bu davranışta birlikte rol oynar. Doğru beslenme zamanlaması, sağlıklı bir metabolizmanın temel taşlarından biridir" ifadelerini kullandı.
