Çanakkale'nin Eceabat ilçesine bağlı Küçükanafarta köyünde, Türklerin Balkanlara geçiş sürecindeki ilk mezarlık keşfedildi. Yapılan incelemelerde, 100 dönümlük alan üzerinde toplam 8 bin 731 adet mezarın varlığı tespit edildi. Bu mezarlık, Orta Asya Türk defin geleneğine benzer özellikler taşıyor.
Yaş analizi araştırmaları, Küçükanafarta'nın, Türk tarihinin önemli merkezlerinden Ahlat gibi, Türklerin Balkanlara açılan kapısı olduğunu ortaya koydu. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı'nın Devlet Arşivleri'nde yaptığı araştırmada, köye ait en eski belgenin 1475 tarihli olması, bu tarihten önce de bölgede yaşamın sürdüğünü gösterdi.
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, 8 bin 731 mezarın ortaya çıkarıldığını belirterek, "Bu tarihi mezarlıkta Rumeli'ye geçen ilk Türklerin, Gazi Süleyman Paşa ve arkadaşlarının, akıncıların mezarları tespit edildi" dedi. Kaşdemir, bu alanın Türk milletinin mührü ve tapu senedi hükmünde olduğunu vurguladı.
Başkan Kaşdemir, mezarlığın önemini şu sözlerle ifade etti: "Anadolu'daki Türk varlığı için Ahlat Mezarlığı neyse, Rumeli, Balkanlar ve Avrupa'daki Türk varlığı için Küçükanafarta Tarihi Mezarlığı o önemde." Yapılan çalışmalar neticesinde, bu definlerin ve mezarlığın 1300'lü yıllarda Rumeli'ye geçen ilk Türklere ait olduğu kesinleşti.
Çalışmaların dörtte üçünün tamamlandığını açıklayan İsmail Kaşdemir, "İnşallah yakın bir zamanda tamamını ihya edip buradaki Türk mezarlığını bitirmiş oluruz. Burası çok önemli bir ziyaret noktası olacak" ifadelerini kullandı. Kaşdemir, 1300'lü yıllardaki Türk varlığının ortaya çıkmasının tarihi bir vesika olarak büyük önem taşıdığını ekledi.
Bölgede titiz bir çalışma yürütüldüğünü belirten Kaşdemir, otorite kabul edilen tarihçilerle görüşüldüğünü, raporlar alındığını ve mezar taşları üzerinde tahliller ile karbon testleri yapıldığını aktardı. Sanat tarihçilerinin incelemeleri, mezar formları ve taş yapılarının Türkistan coğrafyası ile benzerlik gösterdiğini, yüksek mezar taşlarının balbal taşları gibi olduğunu ortaya koydu.