Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) bilim insanları, savunma sanayi, otomotiv ve robotik üretim hatları gibi kritik alanlarda kullanılan endüstriyel sistemlerde, arızaları önceden tespit eden ve enerji verimliliğini artıran yeni nesil bir yapay zekâ teknolojisi geliştirmeye hazırlanıyor. Proje, nöromorfik hesaplama ve iğnecikli sinir ağları teknolojisini kullanarak sistemlerin daha güvenli ve verimli çalışmasına katkı sağlayacak.
BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi'nden Araştırma Görevlisi Talha Koruk'un yürütücüsü olduğu "SPIKE-EDGE: Endüstriyel Sistemlerde İğnecikli Nöral Ağ Tabanlı Kestirimci Bakım" başlıklı proje desteklenmeye hak kazandı. Proje kapsamında, endüstriyel sistemlerdeki sensör verileri nöromorfik yapay zekâ ile analiz edilerek, arızalar gerçekleşmeden önce tespit edilebilecek. Sistemin düşük enerji tüketimi ve gerçek zamanlı çalışma yeteneği, endüstriyel uygulamalar için büyük avantaj sağlayacak.
Proje Yürütücüsü Talha Koruk, geleneksel yapay zekâ sistemlerinin yüksek enerji tüketimi ve gecikme süreleri nedeniyle sınırlı kaldığını belirtti. Koruk, "Bu projede, geleneksel sistemlere göre yüzde 70-80 daha az enerji tüketen ve 1 ms altında karar verebilen bir anomali tespit sistemi geliştirmeyi hedefliyoruz. Böylece endüstriyel arızalar önceden tespit edilerek üretim kayıpları önlenebilecek" dedi.
Koruk, projenin yeşil enerji hedefleriyle de uyumlu olduğunu vurguladı. Geliştirilen sistemin makine başına ortalama 5 watt güç tüketeceğini, geleneksel GPU tabanlı sistemlerin 40-60 watt tüketimine kıyasla çok daha sürdürülebilir bir çözüm sunduğunu ifade etti. Bu teknolojinin, karbon ayak izini azaltırken işletme maliyetlerini de düşüreceği ve Türkiye'nin sürdürülebilir sanayi hedeflerine hizmet edeceği belirtildi.
Projede, endüstriyel sensör verileri iğnecikli (spike) alana dönüştürülerek, düşük güç tüketen nöromorfik hızlandırıcılar üzerinde gerçek zamanlı olarak işlenecek. Sistem, bulut bağlantısı olmadan yerinde (edge) çalışabilecek ve sınırlı veri ile yüksek doğruluk oranına ulaşabilecek. Elde edilecek sonuçların, gelecekteki bilimsel araştırmalara ve endüstriyel uygulamalara altyapı oluşturması bekleniyor.
BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversite olarak dijital dönüşüm, yapay zekâ ve sürdürülebilir sanayi alanlarını stratejik öncelik olarak gördüklerini belirtti. Çağlar, "Bu proje, sanayimizin rekabet gücünü artıracak somut bir teknolojik çözümdür. Enerji verimliliği yüksek, çevreci ve akıllı sistemler geliştirmek, Türkiye’nin Endüstri 5.0 vizyonu açısından büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.