Nesilden Nesile Aktarılan Tezgahlar ve Değişen Ticaret
Sakarya’nın Adapazarı ilçesinde, 18 ve 19. yüzyıllara uzanan geçmişiyle kentin önemli ticaret merkezlerinden biri olan Uzun Çarşı’da, geleneksel esnaflık anlayışı ile modern ticaret yöntemleri arasındaki rekabet dikkat çekiyor. Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde bazı esnaflar yüz yüze satıştan vazgeçmezken, bazıları ise tezgahını internete taşıyarak e-ticarete yöneliyor.
Güven ve Samimiyetin Ağırlığı
Uzun Çarşı’da, nesilden nesle aktarılan dükkanlarda esnaflık yapan birçok isim, e-ticaretin kendilerini maddi anlamda etkilemediğini belirtirken, esnaf-müşteri samimiyetini öldürdüğüne inanıyor. Babasının 45 yıllık gümüşçü dükkanını devralan Sezer Akyıldız, "İnsanlar bizi tanır, güven verdiğimizden dolayı bizi tercih ediyorlar. İnternetten satıştan uzak duruyoruz. 45 yıldır biz bu sektördeyiz, bizim düzenli ve oturmuş müşterimiz olmasa internet yüzünden dükkanı kapatır giderdik" dedi.
Genç Neslin Tercihi ve Eski Sıcaklık
40 yıllık ayakkabı esnafı Sinen Pekçetin, genç neslin alışveriş alışkanlıklarındaki değişime dikkat çekti: "Genç nesil dijital mecradan veya AVM’lerden alışverişlerini sürdürüyor. Bizim müşterilerimiz genelde görerek alan modeller. Müşterilerle olan samimiyetimiz ve eski esnaf sıcaklığımızdan dolayı bizi tercih ediyorlar. Abi kardeş, abla kardeş ilişkisi gibi ilişkiler kuruyoruz."
Müşteri Penceresinden: Dokunmak ve Güvenmek
Yıllardır çarşıdan alışveriş yapan 80 yaşındaki Engin Bakır, "Yüz yüze esnaftan alışveriş yapmayı seviyorum. Pazarlık yapmayı seviyorum. Alacağım malı görerek alırsam daha iyi oluyor" derken, 47 yaşındaki Yusuf Ekşi ise internet alışverişine temkinli yaklaşıyor: "Bir şeyi dokunarak almayı severiz. İnternet güvensiz geliyor bana. Esnafı tercih ederim. Onları kalkındırmalıyız."
Çağa Ayak Uyduran Ses: E-Ticaret Takviyesi
Babasının aksesuar dükkanında e-ticarete başlayan Hüseyin Oğuz Çelik ise farklı bir perspektif sunuyor: "Kazancımızın çoğu e-ticaretten gelmiyor ama bize ciddi miktarda bir takviye sağlıyor. Şu an gelir konusunda yarı yarıya gidiyor gibi bir durum var." Çelik, değişime ayak uyduramamanın risklerine vurgu yaparak, "Esnaflığın zaten kuralı budur, çağa ayak uyduramazsan... Bu tarz teknolojilere ayak uydurmazsan yavaş yavaş batarsın" diye konuştu.
