ABD'nin Süresiz Anlaşma Talebi
ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Washington yönetiminin İran’dan gelecekte yapılacak herhangi bir nükleer anlaşmanın süresiz olarak yürürlükte kalmasını kabul etmesini talep ettiğini belirtti. Witkoff, "İranlılar ile zamanla sona erme hükümlerinin olmadığı yaklaşımıyla işe başlıyoruz" dedi.
Kapalı Toplantıdaki Açıklamalar
Witkoff, ABD’nin başkenti Washington’da İsrail yanlısı lobi kuruluşu Amerikan-İsrail Siyasi Eylem Komitesi (AIPAC) bağışçılarına hitap ettiği basına kapalı bir toplantıda konuştu. "Anlaşma yapıp yapmayacağımızdan bağımsız olarak bizim yaklaşımımız şu; Hayatınızın geri kalanında, bu şekilde davranmak zorundasınız" ifadelerini kullandı.
Müzakerelerin Kapsamı Genişleyebilir
Witkoff ayrıca, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin halihazırda nükleer meselelere odaklandığını ancak bir anlaşmaya varılması halinde Trump yönetiminin İran’ın füze programı ve vekil güçlere verdiği destek konusunda ilave görüşmeler yapmak isteyeceğini söyledi. Witkoff, Washington’ın bu noktada bölgedeki diğer ülkelerin de müzakerelere iştirak etmelerini isteyeceğini belirtti.
Cenevre'de Kritik Tur
Witkoff’un açıklaması, İran ile iki gün sonra İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilmesi planlanan müzakerelerin üçüncü yeni turu öncesinde geldi. Özel Temsilci Witkoff ve Jared Kushner’in yarın İran Dışişleri Bakanı Arakçi ile bir araya gelmeleri ve İran tarafından hazırlanan teklifi ele almaları bekleniyor. Cenevre’deki yeni müzakere turunun, diplomatik bir başarı sağlanması için son şans olduğundan endişe ediliyor.
2015 Anlaşmasının Kısıtlamaları
ABD Başkanı Trump, eski ABD Başkanı Barack Obama yönetiminin 2015’te İran ile imzaladığı nükleer anlaşmayı, anlaşmadaki bazı kısıtlamaların belirli bir sürenin ardından sona erecek şekilde belirlenmiş olması nedeniyle eleştiriyordu. Trump’ın tek taraflı olarak geri çekildiği anlaşma kapsamında İran’ın nükleer programına getirilen kısıtlamaların büyük bir kısmının, imzadan 8 ila 25 yıl sonra kademeli olarak sona ereceği biliniyor.
Diplomasi ve Savaş İhtimali
ABD Başkanı Trump, dün ABD Kongresi’ne hitap ettiği "Birliğin Durumu" konuşmasında İran konusunda diplomatik çözümü tercih ettiğini söylemiş fakat savaş ihtimalini de gündeme getirmişti. ABD’li yetkililer, İran’ın ABD ile bir savaşın engellenmesi için arabulucu ülkeler Türkiye, Umman, Katar ve Mısır’ın yoğun baskısı altında olduğunu ifade ediyor.
İran'dan "Daha İyi" Anlaşma Mesajı
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, haftasonu verdiği bir mülakatta yeni nükleer anlaşmada belirli bir süreyle sınırlandırılan maddelere yer verilmemesinin anlaşmayı daha güçlü kılacağını söylemişti. Arakçi, İran’ın "nükleer programının sonsuza kadar barışçıl kalmasını" garanti altına alacak "daha iyi" bir anlaşmayı imzalayabileceğini belirtmişti. İran’ın kendi toprakları içerisinde uranyum zenginleştirmeye devam etmeyi talep etmesi ise müzakerelerdeki başlıca anlaşmazlık noktalarından birini oluşturuyor.
