Stres, kaygı, uykusuzluk ve açıklanamayan halsizlik, modern çağın sıkça duyulan şikayetleri arasında yer alıyor. Medicana Sağlık Grubu Psikiyatri Bölümü'nden Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, tıbbi bir neden bulunamadığında, bu şikayetlerin altında yatan nedenleri ortaya çıkarmak için 'yorgunluk haritası' adı verilen bütüncül bir değerlendirme yöntemi uygulandığını belirtiyor. Bu haritalama, ayrıntılı bir psikiyatrik görüşme ile duygu durumu, kaygı düzeyi, uyku, iş yaşamı, travma öyküsü ve stres faktörlerinin tespit edilmesini içeriyor.
Dr. Yaşar, uykusuzluğun depresyon ve anksiyete gelişimindeki kritik rolüne dikkat çekiyor. Kalitesiz uyku, beynin bilişsel işlevlerini bozarak "beyin sisi" hissine, duygusal dengesizliğe ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol açabiliyor. Araştırmalar, kronik uykusuzluğun depresyon için güçlü bir risk faktörü olduğunu ve tedavi edilmezse psikiyatrik semptomların iyileşmesini zorlaştırdığını gösteriyor.
Depresyon ile tükenmişlik sendromu arasındaki ayrımın giderek belirsizleştiğini vurgulayan Dr. Yaşar, tükenmişliğin genellikle işle sınırlı kalabildiğini, ancak belirtilerin hayatın tüm alanlarına yayılarak en az iki hafta sürmesinin depresyon açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor. Modern iş yaşamının yüksek beklentileri, pandemi sonrası artan iş yükü ve sosyal medya baskısı, hem yetişkinlerde hem de gençlerde duygusal tükenmeyi artırıyor.
"Sürekli yorgunum" şikayetiyle başvuran hastalarda ilk adım, yorgunluğun kapsamlı bir haritasını çıkarmak. Bu değerlendirmenin ardından, tıbbi nedenler dışlandıktan sonra üç adımlı bir tedavi planı oluşturuluyor. Tedavide duygusal düzenleme, stresle baş etme ve sınır koyma becerilerinin güçlendirilmesi temel alınıyor. Uyku hijyeni, dijital detoks, fiziksel aktivite, farkındalık egzersizleri ve değer temelli yaşam pratikleri, zihinsel tükenmişlikle mücadelede etkili yöntemler olarak öne çıkıyor. Gerektiğinde depresyon veya anksiyete gibi durumlar için uygun tıbbi tedaviler de planlanıyor.