Samsun Seyyid Kutbiddin Mezarlığı'nda başlatılan kurtarma kazısı, şehrin tarihine ışık tutacak önemli buluntuları ortaya çıkardı. Kazılarda, üzerinde "Samsun" yazılı nadir bir mezar kitabesi ile Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait çok sayıda tarihi mezar taşı bulundu. Bu çalışmalarla, bölgede yatan önemli şahsiyetlerin mezarları gün yüzüne çıkarılıyor.
Samsun Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde ve Samsun Müze Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen çalışmalar, İlkadım ilçesindeki eski mezarlık alanında gerçekleştiriliyor. Kültürel mirası koruma ve gelecek nesillere aktarma hedefiyle başlatılan kazı ve çevre düzenleme çalışmaları kapsamında şimdiye kadar önemli eserler ele geçirildi. "Samsun" yazılı mezar kitabesinin yanı sıra, Gebilizade Mustafa Necip Efendi ve Anadolu Müfettişi Rıza Efendi'nin eşi Fehime Hanım'a ait yazılı mezar baş taşları da gün ışığına kavuşturuldu.
Samsun Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı Eyüp Çakır, kazıların önemini vurguladı. Çakır, "Selçuklu'nun son dönemi ve Osmanlı'nın ilk döneminden önemli şahsiyetler burada yatıyor. Şeyh Seyyid Kutbiddin Hazretleri gibi değerli isimlere ev sahipliği yapan bu mezarlığa sahip çıkarak şehrimizin tarihine katkı sunmak istiyoruz. Bulduğumuz 'Samsun' yazılı kitabe bizim için çok kıymetli" dedi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Müdürlüğü'ne destekleri için teşekkür etti.
Seyyid Kutbiddin Cami ve Türbesi, Kökçüoğlu Mahallesi'ndeki bu kadim mezarlık alanı içinde yer alıyor. Abdulkadir Geylani Hazretleri'nin torunu olduğu rivayet edilen Seyyid Kutbiddin'in, 1853'teki Sinop baskını sırasında Samsun'u savunan manevi şahsiyetlerden biri olduğu biliniyor. Tek katlı, tuğla yığma cami, kırma çatısı ve Marsilya kiremitleriyle dikkat çekiyor. Caminin güneyindeki türbede ise M. 1404 tarihli bir Arapça kitabe bulunuyor. Samsun'un en eski mezarlıklarından biri olan bu alan, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait mezar taşları ve yapılarıyla tarihi dokuyu yaşatmaya devam ediyor.