Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'ndan Dr. Öğr. Gör. Aliye Gamze Çalış, halk arasında "kuşçu akciğeri" olarak bilinen Hipersensitivite Pnömonisi'ne ilişkin kritik uyarılarda bulundu. Evde kuş beslemenin, çatıda kuş barınmasının veya kuş pisliği temizliği sırasında ortaya çıkan partiküllerin akciğer sağlığını tehdit edebileceğini belirten Çalış, özellikle kuş tüyü ve dışkısına maruziyetin bu hastalığa neden olabileceğini vurguladı.
Dr. Çalış, kuşlara ait tüy, dışkı ve deri döküntülerinde bulunan antijenlerin solunum yoluyla akciğerlere ulaşmasının bağışıklık sistemini tetiklediğini açıkladı. "Akciğerlerimiz bu partikülleri yabancı madde olarak algılar ve oluşan immünolojik yanıt sonucunda akciğer dokusunda sertleşme ortaya çıkabilir" dedi.
Hastalığın akut ve kronik olmak üzere iki farklı klinik tabloda görülebildiğini belirten Çalış, akut formun temas sonrası saatler içinde gelişebildiğini söyledi. "Kuşla temastan yaklaşık 4-8 saat sonra burun akıntısı, ateş, öksürük ve kırgınlık gibi grip benzeri semptomlar ortaya çıkabilir" şeklinde konuştu.
Uzun süreli maruziyetin daha ciddi bir tabloya yol açtığını vurgulayan Çalış, kronik formda belirtilerin yıllar içinde sinsi şekilde ilerlediğini ifade etti. "Kronik formda hastalar genellikle eforla nefes darlığı, kuru öksürük ve gece tıkanma hissi tarif eder. Bu form kalıcı hasar riski taşır" dedi.
Semptomların sıklıkla farklı hastalıklarla karıştırılabildiğine dikkat çeken Çalış, "Hastaların önemli bir kısmı kendini astım hastası zannediyor veya uzun süre grip tedavisi alıyor. Bu nedenle doğru anamnez hayati önem taşıyor" ifadelerini kullandı.
Tanı sürecinde kuş besleme öyküsünün belirleyici olduğunu kaydeden Çalış, yüksek çözünürlüklü tomografide (HRCT) görülen 'buzlu cam' görünümünün anahtar bulgu olduğunu söyledi. Kesin tanı için solunum fonksiyon testi ve bronkoskopi uygulandığını da ekledi.
Dr. Çalış, tedavide en kritik adımın antijen maruziyetinin tamamen sonlandırılması olduğunu vurguladı. "Hayvanlarımız kıymetli ancak nefesimiz çok daha kıymetli. Kuşu başka odaya almak çözüm değildir, tüy ve partiküller havada dolaşmaya devam eder. Tamamen uzaklaşmak gerekir" dedi.
Tanı konulmasına rağmen önlem alınmamasının ciddi sonuçlara yol açabileceğini ifade eden Çalış, "Akciğerde ilerleyici ve geri dönüşümsüz sertleşme gelişebilir. Bu durum solunum yetmezliğine, oksijen cihazı kullanımına kadar ilerleyebilir" uyarısında bulundu. Çalış, kuş besleyen ve nefes darlığı ile öksürük şikayetleri olan kişilere göğüs hastalıkları hekimine başvurma çağrısı yaptı.