Manisa'nın Yunusemre ilçesindeki Aigai Antik Kenti'ne bağlı Apollon Khresterios Kehanet Merkezi, özgün mimari bloklarının büyük bölümünü koruması ve restore edilebilir yapısıyla dikkat çekiyor. Helenistik dönemde, MÖ yaklaşık 280 yıllarında inşa edilen tapınak, Aiolis bölgesinin en önemli kehanet merkezlerinden biriydi. Didyma ve Klaros gibi ünlü alanlarla aynı inanç geleneğini paylaşıyordu.
Tapınağa ulaşım oldukça zorlu bir parkurdan geçiyor. Modern bir yolun bulunmaması ve alanın kırsal coğrafyada yer alması, yapının büyük ölçüde özgün taşlarıyla günümüze ulaşmasını sağlamış. Bu durum aynı zamanda tapınağın yeniden ayağa kaldırılabilmesi için önemli bir potansiyel sunuyor. Büyük ölçüde korunmuş olan yapı, orijinal bloklarıyla restore edilebilecek nitelikte.
Pergamon Koordinatör Kazı Başkanı Prof. Dr. Yusuf Sezgin, buranın bir kutsal alan ve kehanet merkezi olduğunu, tanrı Apollon'a adandığını belirtiyor. "Apollon Khresterios" adı, eski Yunancada "kahinlik, kehanet saçan" anlamlarına geliyor. Sezgin, buradaki Tanrı Apollon'un kahin sıfatıyla insanlara hizmet verdiğini ifade ediyor.
Tapınak, MÖ 1. yüzyılda Roma valisi Publius Servilius Isauricus tarafından büyük bir yatırımla yeniden inşa ettirilmiş. Alanda görülen sütunlar ve mimari blokların büyük bölümü bu Roma dönemi yenilemesine ait. Yapı, Roma döneminde de önemli bir kehanet merkezi olarak işlev görmüş.
Antik dönemde Aigai'da yaşamış ünlü bir kahin olan Polles, bölgede tanınıyordu. "Polles gibi olmak" şeklinde bir deyim bile oluşmuştu. Aigai Antik Kenti'nden tapınağa ulaşan, büyük ölçüde açığa çıkmış taş döşeli bir antik yol bulunuyor. İnsanlar bu yolu kullanarak bayramlarda ve törenlerde tapınağa geliyor, Tanrı Apollon'a kurbanlar sunuyorlardı.
Tapınak, 2005 yılında defineciler tarafından saldırıya uğradı ve giriş kapısının lentosu kırılarak tahrip edildi. Bu tür kehanet tapınaklarının su kaynaklarına yakın yerlere kurulduğu biliniyor. Yakındaki Kocaçay deresi kenarındaki doğal kaynaklardan çıkan gazların, rahibelerin kehanetleri aktarmasında etkili olduğuna inanılıyordu.
Tapınak işlevsiz hale geldikten sonra, yaklaşık 150 yıl önce, enkazındaki taşlar kullanılarak hemen 20 metre yakınına bir değirmen inşa edilmiş. Bugün Apollon Khresterios Kehanet Merkezi, özgün dokusu, antik yolu ve tarihi önemiyle Aigai Antik Kenti için yeni bir keşif rotası ve kültür turizmi açısından güçlü bir potansiyel alan olarak değerlendiriliyor.