Doğu Karadeniz Bölgesi'nde aynı ekosistem içinde etkili olan üç istilacı tür, tarımsal üretim ve doğal denge üzerinde eş zamanlı baskı oluşturuyor. Geniş yayılım alanına sahip kahverengi kokarca, başta fındık olmak üzere birçok üründe kalite ve verim kaybına yol açıyor. Özellikle hasat dönemine yakın süreçte zarar oranı artıyor, ekonomik kayıp doğrudan üreticiye yansıyor.
Lokal ölçekte görülen ancak yüksek tahrip gücüne sahip turunçgil uzun antenli böceği, ağaç gövdelerinde açtığı galerilerle bitkiyi zayıflatıyor ve kurumalara neden oluyor. Tespit edilen alanlarda karantina uygulamaları devreye giriyor, enfekte ağaçlar sahadan çıkarılıyor ve yayılım hattı daraltılıyor.
Geçmiş yıllarda yoğun popülasyona ulaşan yalancı kelebek ise doğal düşman baskısıyla geriledi. Uzmanlar popülasyonun tamamen ortadan kalkmadığına ve iklim koşullarına bağlı olarak yeniden artış gösterebileceğine dikkat çekiyor. Bu durum, biyolojik mücadele yöntemlerinin etkinliğini gösteren önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor.
Yetkililer, bölgenin ılıman iklim yapısının istilacı türler için elverişli koşullar oluşturduğunu, bu nedenle mücadelenin anlık değil sürekli ve planlı şekilde yürütülmesi gerektiğini ifade ediyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kibar Ak, "Yazı da kışı da sert geçmeyen bu bölgede, istilacı türler bulaştıktan sonra kolayca tutunabiliyor ve çoğalabiliyor" diyerek durumu özetliyor.
Erken uyarı sistemleri, feromon tuzakları ve biyolojik ajan destekli uygulamaların önümüzdeki süreçte daha da yaygınlaştırılması hedefleniyor. Doç. Dr. Ak, en etkili yöntemin tespit ve takip olduğunu vurgulayarak, mücadelenin biyolojik yöntemlerle başlayıp, kültürel uygulamalarla devam etmesi ve son çare olarak kimyasal mücadeleye başvurulması gerektiğini belirtiyor.