Markalaşma Yolunda Kritik Adımlar
Yüzde 40 rekolte düşüşüyle "yok yılı" geçiren zeytinyağı sektörü, markalaşma çalışmaları için karekod uygulamasına başladı. Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar, dünya arenasında ciddi bilinirliğe sahip Ayvalık Zeytinyağı'nın, destekler ve projelerle yurt dışındaki restoran masalarında ambalajlı olarak yer alması gerektiğini vurguladı.
Ayvalık: Sektörün Vitrini
Ali Uçar, "Ayvalık, sahip olduğu marka değeri ve marka sayısı ile zeytinyağı sektörünün vitrinidir. Türkiye'nin geleneksel değeri olan zeytinyağında üretici korunmadan, ihracat sürdürülebilir hale getirilmeden sektörün büyümesi mümkün değildir" diyerek tüm yetkili kurumları üreticinin ve markalaşmanın yanında durmaya davet etti. Ambalajlı ihracatta kilogram başına 2-5 dolar arasında devlet desteği verilmesi, dökme ihracata yıllık 150 bin tonluk üst sınır getirilmesi ve tanıtım desteklerinin artırılması gerektiğine dikkat çekti.
Şeffaflık İçin Karekod Dönemi
Markalaşmayı hızlandırmak ve taklitin önüne geçmek için karekod çalışmaları yürüttüklerini ifade eden Uçar, "Esas ihtiyaç 'güvenilir dijital izleme + kimlik doğrulama' bileşenlerinin birleşimidir" dedi. Balıkesir Tarım İl Müdürlüğü'nün Mutluköy ve Murateli'deki "Organik Zeytin Köyü" projesi ile Çiftçi Kayıt Sistemi'ne bağlı parsel bazlı izlenebilirlik sağlanacak. Karekod ile üretici kimliği, zeytinin geldiği bahçe, hasat zamanı, analiz sonuçları ve coğrafi işaret kontrolü anında görülebilecek.
Rekolte Düşüşü ve Gelecek Beklentisi
2025-2026 sezonunda zeytinyağı rekoltesinde yüzde 40 düşüş tahmin ediliyor. Üretici maliyetleri artarken ihracatta da azalış söz konusu. Ali Uçar, gelecek 2026-2027 sezonunda doğal afet olmazsa "var yılı" beklendiğini ve rekolte artışı olacağını belirtti. Dış piyasalara çalışıldığı takdirde 700-800 milyon dolar arası ihracat gerçekleştirilebileceğini, ancak ambalajlı ürün ihracatı yüzdesi artırılmadıkça beklenen katma değerin zor olduğunu ekledi.
Fiyat Dalgalanmalarına Çözüm Arayışı
Yüksek girdi maliyetlerine rağmen üreticinin ürünleri maliyet altında satması, üretimin sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Ali Uçar, Güney Marmara Kalkınma Ajansı koordinasyonunda Edremit Körfezi'ndeki odalarla gerçekleştirilen 6 bin tonluk Kuzey Ege Zeytinyağı Lisanslı Depoculuk çalışmasının fiyat dalgalanmalarını önleyeceğini belirtti. "Taklit ve tağşiş, oluşturmaya çalıştığımız marka ve katma değerin en büyük düşmanıdır" diyen Uçar, lisanslı depoculuğun ürün arzını planlı sunmaya, fiyatları dengelemeye ve spekülasyonu önlemeye yardımcı olacağını vurguladı.